Chào bạn!
Qua nghiên cứu nội dung câu hỏi của bạn, Sở Tư pháp hiểu rằng bạn hỏi về 02 vấn đề sau:
- Vấn đề 1: Đối tượng nào được nộp đơn hòa giải tại UBND xã theo Luật Hòa giải ở cơ sở.
- Vấn đề 2: Cha mẹ bạn bị bệnh khuyết tật nặng (tâm thần), cha bạn đứng tên quyền sử dụng đất thì anh chị em của bạn có được nộp đơn thay cha mẹ hòa giải tranh chấp đất đai tại UBND xã không? Anh, chị, em bạn cần có điều kiện gì để nộp đơn thay cha, mẹ hòa giải tranh chấp đất đai tại UBND xã?
Sở Tư pháp xin trả lời như sau:
- Vấn đề 1. Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013 thì “Hòa giải ở cơ sở là việc hòa giải viên hướng dẫn, giúp đỡ các bên đạt được thỏa thuận, tự nguyện giải quyết với nhau các mâu thuẫn, tranh chấp, vi phạm pháp luật theo quy định của Luật này”.
Hòa giải tranh chấp đất đai ở UBND xã không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013 mà là thủ tục hành chính về đất đai quy định tại điểm e khoản 1 Điều 195 Luật Đất đai năm 2013.
- Vấn đề 2. Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần. Giao dịch dân sự của người mất năng lực hành vi dân sự phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện.
Như vậy, giấy khuyết tật tâm thần do UBND xã cấp không thay thế được Quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự của Tòa án. Cha mẹ bạn phải được Tòa án ra quyết định tuyên bố là người mất năng lực hành vi dân sự thì giao dịch dân sự của cha mẹ bạn do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện.
Trân trọng chào bạn!